Coğrafi Yapı

Karadeniz sahil şeridinin orta bölümünde Yeşilırmak ve Kızılırmak nehirlerinin Karadeniz' e döküldükleri deltalar  arasında yer alan Samsun ili 9,579 Km²' lik bir yüzölçüme sahiptir. Coğrafi konum olarak enlem kuzey 40° 50' - 41° 51'   Boylam doğu 37° 08' ve 34° 25' dir. Kuzeyinde Karadeniz' in yer aldığı ilimizin komşuları; doğusunda Ordu , batısında  Sinop, güneyinde Tokat ve Amasya ,Güney batısında ise Çorum illeridir. Samsun ili yeryüzü şekilleri bakımından üç  ayrı özellik gösterir. Birincisi güneyindeki dağlık kesim , ikincisi; dağlık kesimle kıyı şeridi arasında kalan yaylalar,  üçüncüsü; yaylalarla Karadeniz arasındaki kıyı ovalarıdır. Kızılırmak ve Yeşilırmak akarsularının delta alanlarında  oluşmuş kıyı ovalarında, yurdumuzun tarımsal potansiyeli en yüksek ovalardan Bafra ve Çarşamba ovaları yer  almaktadır.

Tabii Yapı
1. Jeolojik Yapı

Samsun' da genç delta ovalarında alüvyonlar bulunmakla birlikte, dik yamaçlarla ayrılmış taraçalarda eski alüvyonlar  görülmektedir. Güneydeki dağlık kesime geçiş alanı neojen yaslı killi-kireçli tortularla kaplıdır. Kıyı dağları Kretase  lavlarından oluşmuştur. Aynı dağların iç kesimlerinde killi, çakıllı tortular bulunur. İç kesimlerde Neojen tortular ve yer  yer alüvyonlarla kaplı ovaların güneyinde de birinci ve ikinci zaman yaslı ve kıvrımlı kayaçlar Kretase ve Eosen  Flislerine rastlanır. Geniş alanlarda ise volkanik oluşumlar görülmektedir. Samsun' da Eosen, Kretase ve Neojen  dönemli oluşumlara sıkça rastlanmaktadır.

2. Dağlar

Ünye - Çarşamba kesiminde doğu – batı; Samsun-Bafra kesiminde doğu - güney, batı - kuzeybatı yönünü takip  eder. Doğudan batıya doğru uzanan ve birbirinin devamı olarak görünen başlıca iki sıra dağ vardır. Bunlardan doğudakine Canik Dağları , batıdakine ise, Cangal Dağları denir.

Canik Dağları

Büyük bölümleri Ordu ilinde bulunan Canik Dağlarının batı uçları Samsun topraklarında bulunur. Yükseklikleri az olan bu  dağ sıraları Karadeniz ile iç kesimler arasındaki ulaşıma engel olmazlar.

Çangal Dağları

Samsun ili sınırlarından batı ucundan içeri giren Çangal Dağlarının büyük bir kısmı Sinop ili sınırları içerisindedir. Çangal  dağlarının ortalama yüksekliği 1500 metredir.
 
Sıralı Dağlar

Samsun ilinin önemli yüksekliklerinden birisi olan Sıralı Dağlar Kavak ilçesinin doğusunda yer alır ve yüksekliği 1300   metredir.

Kocadağ

Samsun ilinin kuzey kesiminde Kavak ilçesi yakınlarında bulunan Kocadağ 1310 metre yüksekliktedir.

Akdağ

Samsun ilinin en yüksek dağı olan Akdağ in yüksekliği 2062 metredir. Ladik ilçesi ve Amasya arasında bulunan Akdağ  zengin orman yapısına sahiptir.

Kunduz Dağları

Samsun ili Vezirköprü ilçesi toprakları üzerinde bulunan Kunduz Dağlarının yüksekliği 1783 metredir. Ünlü kunduz  ormanlari ile birlikte anılan dağ orman ürünlerinin çokluğu ile ülke çapında bir şöhrete sahiptir.
 
Hacılar Dağı

Ankara - Samsun karayolu üzerinde, Kavak ilçesinden sonra yer alan Hacılar dağının yüksekliği 1150 metredir.  Bundan sonra mahmur dağlarını görmekteyiz.

Nebyan Dağları

Samsun' un kuzey batısında bulunan Koca Dağın batısında bulunan Nebyan Dağının yüksekliği 1224 metredir.

Bu dağlardan başka,

  Güney doğuda Akpınar 900 metre,
  Böğürtlen tepe 950 metre,
  Doğuda Büyük dağ ve Topuzlu 950 metre,
  Sofu alan ve Örencik 800 metre,
  Güney doğuda Saltuk tepesi 1150 metre,
  Kavak’ ta Kocaçaltepe 913 metre,
  Mert ırmağı sağ yönünde Çadır tepe 110 metre,
  Kürtün ırmağının sağında limana doğru uzanan Toraman tepe 125 metre, yüksekliklerinde tepeler de mevcuttur.