ALAÇAM

COĞRAFİ KONUMU:
Alaçam kuzeyden Karadeniz, batidan Yakakent, güneyden Vezirköprü, dogudan Bafra ilçeleri ile çevrili sirin bir sahil kasabasidir. Yüzölçümü 632 km2, denizden yüksekligi ortalama 15 m. dir Samsun'a uzakligi 78 km. dir. Ilçenin en büyük yükseltileri Katran ve Tingaz daglari olup, bu daglarin etekleri ise yayla durumundadir.

TARİHİ:
IIçe çok eski bir tarihe sahiptir. M.Ö. ki devirlerde Frigyalilar, Kimmiler, Misirlilar, Lidyalilar ve Persler Alaçam'da hüküm sürmüslerdir. M.Ö. 5. asirda Orta Asya'dan gelen Miletliler oraya Zelikus adini vermisler. Miletlilerden sonra Bizansin eline geçen Zelikus daha sonra Danismentlilerce zaptedilerek Tralköy adini almistir. Selçuklular döneminde Tralköy adi Uluköy olarak degistirilmis, 1385'de Ilhanlilar döneminde ise ilçe Alaçam adini almistir. Alaçam adinin; kasabanin ortasinda geçen Uluçay'in kenanndaki Uluçam denilen büyük çam agaçlanndan geldigi ifade edilmektedir. Alaçam Anadolu Beylikleri döneminde Eratna beyliginin devami olan Kadi Burhanettin tarafindan ele geçirilmis, ardindan Candarogullari ve Isfendiyarogullarinin hakimiyetine girmistir. (1390)
Çelebi Mehmet'in Canik bölgesini ele geçirmesiyle Alaçam Osmanli'nin olmus ve bu hakimiyet II. Murat döneminde saglamlasmistir. Osmanli'dan beri bir Türk kasabasi olan Alaçam 1 Eylül 1944 tarihinde ilçe olmustur.

SOSYO - EKONOMiK YAPISI:
Ilçenin ekonomisi genel olarak tarima dayalidir. Bunun yaninda hayvancilik ve Balikçilik da yapilmaktadir. Tarim ürünlerinin basinda tütün gelmektedir. Bunu bugday çeltik ve misir üretimi takip eder. Ayrica her türlü sebze ve meyve yetistirilir. Hayvancilikta ise büyük ve küçük bas hayvan yetistiriciligi yapilmaktadir.

ULAŞIM:
Alaçam Samsun-Sinop devlet karayolu üzerindedir. Bu nedenle ulasim problemi yoktur. Samsun'a uzakligi 78 km. dir. Ancak kötü hava sartlarinda köyleriyle ulasimi zor olmaktadir.

TARIHI ve KÜLTÜREL DEĞERLER:
Ilçede Sivritepe, Elçitepe, Gökçebogaztepe ve Dedetepe höyükleri bulunmaktadir. Sivritepe, Dedetepe, Gökçeogaztepe de Hitit dönemine ait yerlesmeler tespit edilmistir. Gökçebogaztepedeki kazilar 1955 yilinda yapilmistir. Ayrica Sivritepede yapilan kazilarda Milezyenlere (Miletoslular - Miletliler) ait oldugu belirtilen çanaklar, çömlekler bulunmustur. Birde Yakakent ve Alaçam'in güneyinde daglik ve ormanlik alanda tarihi bir kale yeralmaktadir.

Alaçam'daki tarihi eserler arasinda 1515 yilinda Anadolu Beylerbeyi Sadi Bey tarafindan yaptirilan Sadi Bey cami ve 1887 (Rumi 1303) yilinda yapilmis Yeni Cami de sayilabilir. 

GEZİ ve MESİRE YERLERİ:
Ilçenin 2 km. kuzeyinde deniz kiyisinda temiz kumsali, çinar, kavak ve taflan agaçlarindan olusan güzel korulugu ile Geyikkosan mesire yeri yeralmaktadir.

FOLKLORİK DEĞERLER:
Alaçam ilçe merkezinde halkin %60'i mubadil oldugundan dügünlerde genellikle rumeli oyunlari (Zigas, Debreli Hasan, Vardar Ovasi, Topal Aga) agirlik kazanmaktadir. Ayrica oynanan kasap (Horon) karsilama oyunlari vardir. Ilçede el sanatlari kilim dokumaciligi, hasir örücülügü, agaç isleri seklinde gerçeklesmektedir.

YEMEKLER:
Tavuk eti ile yapilan herse, özellikle Çerkez köylerinde yapilan Alus yemekleri; çig kiymadan içine baharat katilarak yapilan kapakli pidesi, Palamut baligindan yapilan palamut dolmasi Alaçam'a özgü olup, çok begenilen yemeklerdir. Bahar üzeri yapilan Koyun peyniri oldukca meshurdur.