19 MAYIS

COĞRAFİ KONUMU:
Ondokuzmayıs ilçesi Samsun'a 33 km. uzaklıkla, Samsun-Sinop Devlet karayolu üzerindedir. Kızılırmak nehrinin meydana getirdiği delta ovasının dogu ucunda yer alan ilçenin denizden yüksekligi 10 m.dir, Ilçe merkezinin kuzeyinde kalan topraklar Kizilirmak'in olusturdugu Ovanin bir bölümünü teşkil eder. Bu alanda Balık Göllerinin bir kismi bulunmaktadir. Ondokuzmayıs doğusunda Samsun, batısında Bafra, kuzeyinde Karadeniz, güneyinde Samsun ve Bafra ilçeleri ile çevrilidir. En yüksek yeri Nebyan ormanlarının bulundugu güneyindeki tepedir.

TARİHİ:
Ondokuzmayıs Ilçesinde Dagköy ve Yörükler beldeleri civarinda yapilan arkeolojik kazilarda M. Ö. ki yillara ait yerlesmeler oldugu saptanmistir. Hasköy'de ortaya çikarilan mezarin MÖ. 47 yillarina aît oldugu sanilmaktadir, Yürükler beldesinde bulunan hamamin ise Cenevizliler ve Romalilar dönemine ait oldugu rivayet edilmektedir. Milattan Önceki yillardan beri yerlesim yeri olarak kullanilmis ilçe topraklari Çelebi Mehmet Döneminde Osmanli hakimiyetine girmistir.
Ilçenin ilk Türk ahalisi Orta Asyadan göç eden Türkmenlerdir. Daha sonra 93 harbi (1877 -1878) sirasinda Kafkasya ve Dagistandan göç edenler yerlesmislerdir. Yine Balkan Savaslari sonunda Avrupa'dan gelen Osmanli Türkleri 1913 yillarinda 1 9 Mayis'a gelerek çevre köylere yerlesmislerdir. Ilçeye Kurtulus Savasi sonrasinda da Selaniklen mübadele yoluyla gelenler, Dogu Karadeniz'den gelenler, Alaçam'dan gelenler olmustur.

SOSYO - EKONOMİK YAPISI:
Ilçede tarim, hayvancilik ve balikçilik gelismis durumdadir. Tarim ürünleri arasinda findik, misir önemli yer tutar. Balikçilik denizden baska balik göllerinde de yapilmaktadir.
Ondokuzmayıs Ilçesinde Cevizcilik ve Aricilik projeleri uygulanmaya konulmus ve ekonomik açidan önemli katkilar saglayan faaliyetler haline gelmistir. Ayrica yapilan el dokumasi kilimler, çoraplar vb. gibi esyalar ilçe ekonomisinde küçükte olsa bir yer tutmaktadir. Balik gölleri civarinda yapilan hasir örücülügü de ekonomik faaliyetler arasinda sayilir.

ULAŞIM :
Ondokuzmayıs ilçesi Samsun-Sinop Devlet karayolu üzerinde yer almaktadir. Bu nedenle ulasim problemi yoktur. Samsun'dan Ondokuzmayıs ilçesine her gün, her saat araç bulmak mümkündür. Ilçenin Samsun'a uzakligi 33 km, dir.

TARİHİ VE KÜLTÜREL DEĞERLER:
Yörükler Tümülüsü: Yörükler belediyesinin yakininda bulunan tümülüs Roma döneminin kültürünü yansitmakladir.
Yörükler Hamami: Yörükler belediyesinde ve Balik gölünün yakininda yer alan hamam 1 9. yy Osmanli eseridir.
Seyh Bek Türbesi: Orta Asya'dan Ilçeye Türkmenlerin göç ettigi dönemde yapilmis bir türbedir.

GEZİ ve MESİRE YERLERİ
Ilçenin güneyinde yer alan en yüksek tepesindeki Nebyan Ormanlari ve çevresi gezi ve mesire yeri olarak ideal olmasi yaninda, Ilçede yapilan yayla senliklerine de mekan olusturmaktadir.
Ilçenin kuzeyindeki Yörükler mevkiinde ise bölgenin en temiz denizi ve kumu yer almaktadir.
Ondokuzmayıs ilçesinin Kuzeyde Karadeniz kiyisinda kalan topraklari Kizilirmak Deltasi'nin dogu ucudur Bu bölgede Balik Göllerinin bir bölümü yer alir. Bu göller ve çevresindeki sazlik ve bataklik arazi deltanin Sulak alanlarinin bir kismini olusturur. Kizilirmak Deltasi barindirdigi kus varligi ile ülkemize uluslararasi platformda prestij saglayacagi gibi, doga turizmi, Çevre egitimi, bilimsel arttirma vb, gibi konularda çok büyük bir potansiyel olusturmaktadir.

FOLKLORİK DEĞERLER:
Ilçe halki çesitli yerlerden gelen insanlardan olustugu için kültürel ögelerde çesitlilik görülür Rumeli'den Kafkasya'dan; Dogu Anadolu'dan, Dogu Karadeniz'den gelenler kendi türkülerini ve oyunlarini yöreye tasimislar ve onlari kaynastirmislardir.
Yörükler beldesinde dokunan kilimler, çoraplar vb, Türkoguz geleneklerinin motiflerini tasir.

YEMEKLER:
Ilçeye Alaçam'dan gelip yerlesenlerin Keskegi ve Pitil ekmegi meshurdur. Balkanlardan gelenlerin börekleri ile etlipilavi, oda sicakliginda kurutulmus el ve ciger yemekleri, tarhana çorbasi, özel firinda pisirilmis somun ekmekleri ile günlük pişirilen saç ekmegi meşhurdur.